Styczeń 20 2018 07:28:08
Nawigacja
· Strona Główna
· Artykuły
· Download
· Forum
· Galeria
· Kontakt
· Szukaj
Nowe latko i inne obrzędy noworoczne.
Boże Narodzenie i Sylwestrowa noc już za nami, więc moje wyszukane przed chwilą zwyczaje będą być może jak przysłowiowa musztarda po obiedzie , mimo to przytoczę je, może przydadzą się na następny rok.

Sięgnąłem po książkę Okolice Świecia wydaną w 1960r. przez Gdańskie Towarzystwo Naukowe, opracowaną przez Władysława Łegę, który swoje materiały etnograficzne zaczął zbierać już w 1916r.
Jego książka traktuje między innymi o zwyczajach jakie panowały na Pomorzu, w okolicach Świecia, Nowego, miejscowościach powiatu świeckiego i graniczących z nim. Przytoczę tu jedynie kilka przykładów , które dotyczą właśnie świąt bożonarodzeniowych i noworocznych.

cyt W wilię Nowego Roku jest na całym Pomorzu rozpowszechniony zwyczaj wypędzania starego roku.
W okolicy Świecia, tak ja gdzie indziej, dokonywali tego - a czasem czynią to jeszcze dziś - parobcy, którzy zbierali się całą gromadą pośrodku wsi i w majątku w pobliżu dworu i trzaskali batami ( powszechne). Różnego rodzaju hałasy mają odstraszyć złe duchy.

W ten dzień używane są węgle, łupiny orzechów, figurki lane z ołowiu lub pieczone z ciasta. Według informacji starych ludzi z Gruczna, rzucały dawniej dziewczęta do przygotowanej misy z wodą węgielki drzewne. Węgielki były różnych kształtów i każdy z nich przedstawiał jakiegoś kawalera. Dziewczęta obserwowały , czy i jak długo węgiełki utrzymują się na powierzchni wody. Ten, który nie zatonął, wróżyło dziewczynie przyszłego męża. Wróżbę powtarzano dla każdej z dziewcząt pragnącej przebić mroki przyszłości.

W Nowem i Warlubiu puszczają na wode dwie łupiny z orzechów, określające chłopaka i dziewczynę, wkładają do nich trochę wełny i zapalają. Jeśli oświetlone czółenka zbliżają się ku sobie, to znak , że młodzi się pobiorą.

[...]Pospolitą wróżbę stanowi rzucanie pantofli przez dziewczęta w izbie. Jeśli pantofel padnie nosem ku drzwiom, dziewczyna wyjdzie za mąż[...]

Nazwa kolejnego obyczaju nowe lato czy nowe latko, jak pisze Władysław Łęga nie jest znana .

Bardzo ciekawy zwyczaj stanowiło dawniej wypiekanie na Nowy Rok figurek z ciasta. W okolicy Świecia pozostały jednak po nim bardzo słabe echa.

W Komorsku i Warlubiu tylko starzy ludzie przypomnieć sobie mogli, że w ich młodości gospodyni piekła figurki przedstawiające konie, krowy, koty, kury. Ciastka te dawano do spożycia bydłu dla dobrego chowu, niekiedy zaś używano ich do wróżenia o powodzeniu w przyszłości.

Z innych zwyczajów noworocznych wymienić trzeba przede wszystkim obwiązywanie drzew owocowych. Gospodarz i jego rodzina wstają w Nowy Rok wczesnie rano i powrósłami obwiązują po kolei każdą jabłoń, gruszę, śliwę itp.Pytani o przyczynę czynności odpowiadają, że to zapewnia drzewom urodzaj.

Nowego pochodzenia jest podkładanie w Sylwestra pod poduszkę domowników kartek z życzeniami i odczytywanie ich w Nowy Rok.

Prawdopodobnie z życia dawnych żaków szkolnych przejęte są różne psoty, jak wyjmowanie drzwi z zawiasów, przenoszenie wozów z jednego miejsca na drugie.


Na podstawie Okolice Świecia (Materiały etnograficzne) Władysław Łęga 1960r.


sat
Komentarze
#1 | szalupa dnia grudzień 30 2007 10:50:18
Podoba mi się zwyczaj obwiązywania drzew owocowych i karmienie zwierząt cisteczkami. Chyba upiekę mojemu benusiowi. Drzewa tez pójdę obwiazać, bo coś ostatnie lata dają mało owocu Grin
#2 | Bonka dnia grudzień 30 2007 11:50:38
Dobrze znam tę książkę... Tak w ogóle kiedyś Kociewiem mało kto się interesował, wszyscy znawcy zagadnienia pracowali na Kaszubach ... Moim zdaniem ks.Władysław Łęga, był jednym z niewielu, który wiedział o czym pisze. Wszystko, co można przeczytać w "Okolicach Świecia" zaobserwował , bądź usłyszał osobiście. Więc sądzę, że jest to bardzo wiarygodne. Podobnie było z ks. Bernardem Sychtą. Dlatego pracując nad strojem kociewskim, swoje działania oparłam na obserwacjach tych dwóch autorów. Wiadomo, że Józefa Gajka, też brałam pod uwagę.
Wiecie, że w "Weselu Kociewskim" Sychta dokładnie opisał wygląd stroju kociewskiego? Nie pominął też haftów... Dziwne nie?
Dodaj komentarz
Zaloguj się, aby móc dodać komentarz.
Oceny
Tylko zarejestrowani użytkownicy mogą oceniać zawartość strony

Zaloguj się, żeby móc zagłosować.

Brak ocen. Może czas dodać swoją?
Logowanie
Nazwa użytkownika

Hasło



Nie możesz się zalogować lub nie masz konta?
Skontaktuj się z administratorem portalu - admin@miasto-nowe.com
Losowa Fotka
Ostatnie komentarze
News
Ciekawa inicjatywa. Św...
Żelaznego zdrowia, nie...
Radosnych Świąt i szcz...
Obydwie informacje byl...
Świetne. Zawsze byłem ...
Artykuły
[b]ks. Edmund Kamrowsk...
...moi rodzice również...
"Każda historia ma swó...
Janek nie żyje. Zmarł ...
Jakież to ma znaczenie...
Mój tata o tym miejscu...
W ogrodzie moich dziad...
A gdzie plata, trygiel...
Z ciekawością przeczyt...
Dziękuję za informacje...
Fotogaleria
Fajnie, ze BN udostepn...
Jeszcze jedna "perełka...
dawnych fotografii cza...
Ważne znalezisko - fot...
Świetne. Mam zamiar zo...
fajna fotografia ludzi...
Społeczność Tryla świe...
zmienione na wyzsza ro...
zmienione na wyzsza ro...
zmienione na wyzsza ro...
P. Ewa Kania, a nie No...
Smutna wiadomość. Prze...
Pan Ewaryst Bączek prz...
dzięki za potwierdzeni...
Pan J. Rzóska, ja jest...
Nie wiem czy mam rację...
Drugi od lewej to pan ...
NN to p. Markowska, ob...
pośrodku najwyższa śp....
nasi kochani jacy tu m...
Ostatnie artykuły
· Przyjaciel 1896
· Przyjaciel 1892 - 1895
· Przyjaciel 1878 - 1888
· Wywoływanie duchów -...
· Konstanty Kościński ...
Ostatnio na forum
Najnowsze tematy
· "Urok papieroska."
· Jan Sikorski ps. Orl...
· Niemieckie meldunki ...
· Zapomniane cmentarze...
· Nowe w sieci
Najciekawsze tematy
Brak tematów na forum
Ostatnio dodane zdjęcia

Kościół parafialny

Panorama na farę

Rynek

Kościół pofranciszka...

Kościół parafialny

Przystań Żeglugi Rze...

Cmentarz menonicko-e...

Wisła czerwiec 2017

Malowanie muralu

Mural

rok szkolny 1959/60

Koło pszczelarzy w N...

Auguste Lange Tryl

Gustav Jackel 1877 -...

Gerber geboren Berhe...

Tryl jesień 2016

Tryl jesień 2016

Tryl

Gajewo Zawada

Nowe zimą

Nowe zimą

Nowe zimą

Nowe zimą

Nowe zimą

Wieża ciśnień

Wieża ciśnień

Serdeczne świąteczne...

Wisła

Wisła

Prezydium MRN (1960)
Wygenerowano w sekund: 0.12 - 28 zapytań MySQL 8,577,797 unikalnych wizyt