Styczeń 20 2022 07:08:54
Nawigacja
· Strona Główna
· Artykuły
· Download
· Forum
· Galeria
· Kontakt
· Szukaj
Nowe latko i inne obrzędy noworoczne.
Boże Narodzenie i Sylwestrowa noc już za nami, więc moje wyszukane przed chwilą zwyczaje będą być może jak przysłowiowa musztarda po obiedzie , mimo to przytoczę je, może przydadzą się na następny rok.

Sięgnąłem po książkę Okolice Świecia wydaną w 1960r. przez Gdańskie Towarzystwo Naukowe, opracowaną przez Władysława Łegę, który swoje materiały etnograficzne zaczął zbierać już w 1916r.
Jego książka traktuje między innymi o zwyczajach jakie panowały na Pomorzu, w okolicach Świecia, Nowego, miejscowościach powiatu świeckiego i graniczących z nim. Przytoczę tu jedynie kilka przykładów , które dotyczą właśnie świąt bożonarodzeniowych i noworocznych.

cyt W wilię Nowego Roku jest na całym Pomorzu rozpowszechniony zwyczaj wypędzania starego roku.
W okolicy Świecia, tak ja gdzie indziej, dokonywali tego - a czasem czynią to jeszcze dziś - parobcy, którzy zbierali się całą gromadą pośrodku wsi i w majątku w pobliżu dworu i trzaskali batami ( powszechne). Różnego rodzaju hałasy mają odstraszyć złe duchy.

W ten dzień używane są węgle, łupiny orzechów, figurki lane z ołowiu lub pieczone z ciasta. Według informacji starych ludzi z Gruczna, rzucały dawniej dziewczęta do przygotowanej misy z wodą węgielki drzewne. Węgielki były różnych kształtów i każdy z nich przedstawiał jakiegoś kawalera. Dziewczęta obserwowały , czy i jak długo węgiełki utrzymują się na powierzchni wody. Ten, który nie zatonął, wróżyło dziewczynie przyszłego męża. Wróżbę powtarzano dla każdej z dziewcząt pragnącej przebić mroki przyszłości.

W Nowem i Warlubiu puszczają na wode dwie łupiny z orzechów, określające chłopaka i dziewczynę, wkładają do nich trochę wełny i zapalają. Jeśli oświetlone czółenka zbliżają się ku sobie, to znak , że młodzi się pobiorą.

[...]Pospolitą wróżbę stanowi rzucanie pantofli przez dziewczęta w izbie. Jeśli pantofel padnie nosem ku drzwiom, dziewczyna wyjdzie za mąż[...]

Nazwa kolejnego obyczaju nowe lato czy nowe latko, jak pisze Władysław Łęga nie jest znana .

Bardzo ciekawy zwyczaj stanowiło dawniej wypiekanie na Nowy Rok figurek z ciasta. W okolicy Świecia pozostały jednak po nim bardzo słabe echa.

W Komorsku i Warlubiu tylko starzy ludzie przypomnieć sobie mogli, że w ich młodości gospodyni piekła figurki przedstawiające konie, krowy, koty, kury. Ciastka te dawano do spożycia bydłu dla dobrego chowu, niekiedy zaś używano ich do wróżenia o powodzeniu w przyszłości.

Z innych zwyczajów noworocznych wymienić trzeba przede wszystkim obwiązywanie drzew owocowych. Gospodarz i jego rodzina wstają w Nowy Rok wczesnie rano i powrósłami obwiązują po kolei każdą jabłoń, gruszę, śliwę itp.Pytani o przyczynę czynności odpowiadają, że to zapewnia drzewom urodzaj.

Nowego pochodzenia jest podkładanie w Sylwestra pod poduszkę domowników kartek z życzeniami i odczytywanie ich w Nowy Rok.

Prawdopodobnie z życia dawnych żaków szkolnych przejęte są różne psoty, jak wyjmowanie drzwi z zawiasów, przenoszenie wozów z jednego miejsca na drugie.


Na podstawie Okolice Świecia (Materiały etnograficzne) Władysław Łęga 1960r.


sat
Komentarze
#1 | szalupa dnia grudzień 30 2007 10:50:18
Podoba mi się zwyczaj obwiązywania drzew owocowych i karmienie zwierząt cisteczkami. Chyba upiekę mojemu benusiowi. Drzewa tez pójdę obwiazać, bo coś ostatnie lata dają mało owocu Grin
#2 | Bonka dnia grudzień 30 2007 11:50:38
Dobrze znam tę książkę... Tak w ogóle kiedyś Kociewiem mało kto się interesował, wszyscy znawcy zagadnienia pracowali na Kaszubach ... Moim zdaniem ks.Władysław Łęga, był jednym z niewielu, który wiedział o czym pisze. Wszystko, co można przeczytać w "Okolicach Świecia" zaobserwował , bądź usłyszał osobiście. Więc sądzę, że jest to bardzo wiarygodne. Podobnie było z ks. Bernardem Sychtą. Dlatego pracując nad strojem kociewskim, swoje działania oparłam na obserwacjach tych dwóch autorów. Wiadomo, że Józefa Gajka, też brałam pod uwagę.
Wiecie, że w "Weselu Kociewskim" Sychta dokładnie opisał wygląd stroju kociewskiego? Nie pominął też haftów... Dziwne nie?
Dodaj komentarz
Zaloguj się, aby móc dodać komentarz.
Oceny
Tylko zarejestrowani użytkownicy mogą oceniać zawartość strony

Zaloguj się, żeby móc zagłosować.

Brak ocen. Może czas dodać swoją?
Logowanie
Nazwa użytkownika

Hasło



Nie możesz się zalogować lub nie masz konta?
Skontaktuj się z administratorem portalu - admin@miasto-nowe.com
Losowa Fotka
Ostatnie komentarze
News
Dziękuję i wzajemnie ż...
Wzajemnie Arku. Tym sz...
12 października ukaże ...
Dziesięć lat... Aż tru...
Tak jak pisze kapa - z...
Artykuły
58Wiktoria prosze: [ur...
Arek, masz jakiś link ...
Informacja do 58Wiktor...
Dodatkowa informacja d...
Bies, masz może zdjęci...
Tak, została część bud...
Super, dziękuję. Coś n...
58Wiktoria, działka, n...
Fabryka Augusta Franko...
Dodatkowe uzupełnienie...
Fotogaleria
Obecnie to juz history...
Dziękuję za informację.
Kapa daj namiar mniej ...
Nawet tyle nie zostało...
Piękne czasy, piękne m...
Portal ma się dobrze, ...
[i]Kurier Bydgoski 03-...
Kolejna publikacja z n...
[i]"Zakłada się park m...
Musi byc to gdzies udo...
Ciekawe ile osób otrzy...
Ile drzew rosło w tamt...
Ciekawy i rzetelny art...
R.I.P. (*) (*) (*)
Piękny motocykl : [url...
chyba tak ;)
Dzięki, czyli wszystko...
Ika, w latach 60 tych,...
To już drugie zdjęcie ...
biografia Ks. Dr Jana ...
Ostatnie artykuły
· Przyjaciel 1900 - 1901
· Fragmenty książki El...
· Przyjaciel 1899
· Przyjaciel 1897 - 1898
· Przyjaciel 1896
Ostatnio na forum
Najnowsze tematy
· Artykul "Utracona pr...
· Co z tym Neuenburgie...
· Rodzina Stasiewskich
· Wszelkie info o lini...
· Młynarz z Nowego Fra...
Najciekawsze tematy
Brak tematów na forum
Ostatnio dodane zdjęcia

...a swego nie znacie.

Stary cmentarz

Bar Sambor

Po schodach w górę i...

Blacharz i Mistrz de...

Katastrofa samochodo...

Nowe - ośrodek przem...

Targi Meblowe w Nowe...

Otwarcie Targów Mebl...

W królestwie stolarz...

Organizatorzy Targów...

Targi Meblowe w Nowem

Katastrofa samochodo...

Z uroczystości 3- ma...

W Persie 30 XI 2019

Bzowo Restauracja M....

Planty zimą

Piękna niedziela w N...

Piękna uroczystość n...

W przyszłym roku tar...

W pomorskiej stolicy...

Królewstwo meblarzy ...

Jubileusz zasłużoneg...

Cenny zabytek histor...

Grupa członków Stron...

Sambor I gdański

Z WĘDRÓWEK PO POMORZ...

Wycieczka parowcem C...

Niespodzianka

Ósma rocznica
Wygenerowano w sekund: 0.70 - 28 zapytań MySQL 12,881,604 unikalnych wizyt