###### 1897 ######

Przyjaciel 05-01-1897
Z wielkiego Komórska pisz? nam pod dniem 3-go stycznia co nast?puje: "Walne zebranie naszego Towarzystwa ludowego zosta?o dzi? przez wo?nego wójtowskiego urz?du(Amtsdiener) Hassego rozwi?zane. Ju? przy zagajeniu pokazywa? wo?ny przewodnicz?cemu, p. Wedelstedtowi pi?mienne polecenie wójta p. Kownackiego z Nowego, które uprawnia?o wo?nego do rozwi?zania zebrania, skoroby nie w?ada? j?zykiem polskim. Pan Wedelstedt nie zwa?a? jednak?e na to lecz zagai? zebranie i przemawia? dalej w j?zyku polskim. Wo?ny przerwa? mu mow? i ??da?, aby mówi? po niemiecku i wreszcie s?owami "w imi? prawa" rozwi?za? zebranie". Jak wiadomo, nie ma dot?d takiego prawa, któreby zakazywa?o na zebraniach mówi? po polsku, wo?ny wójta nies?usznie si? wi?c powo?ywa? na prawo. Rozwi?zanie zebrania Towarzystwa Ludowego w Komórsku raczej sprzeciwia si? prawu i dla tego trzeba si? postara? o to, aby takie rzeczy w przysz?o?ci by?y niemo?liwe. Przede wszystkiem radzimy skarg? wytoczy? do królewskiej prokuratoryi a swoj? drog? te? do landrata. W takich przypadkach mog? te? urz?dnika zaskarzy? o odszkodowanie wszyscy, którzy umy?lnie przybyli na zebranie i np. zap?acili furmank? lub te? kolej. W tym przypadku trzebaby wytoczy? skarg? przeciwko wo?nemu i wójtowi. Na nowe to zaj?cie zwracamy te? szanownym pos?om naszym uwag?. (Gaz. Grudzi?dzka)

Przyjaciel 15-01-1897
Nowe, dnia 12 stycznia. Nasze Towarzystwo rolniczo-przemys?owe odby?o dnia 6 b. m. swe walne zebranie. Stawi?o si? na takowe 76 cz?onków, tak i? przewodnicz?cy p. Maciejewski wyrazi? z tego powodu sw? rado?? i pochwali? gorliwo?? cz?onków. W ubieg?ym roku odby?o Towarzystwo 16 posiedze?, na których wyg?aszane by?y ró?ne odczyty i wyk?ady. Oprócz tego mieli?my 3 zabawy. Cz?onków liczy?o Towarzystwo 71; z tych wyst?pi?o dobrowolnie 2 a wst?pi?o 14 nowych, tak i? obecnie wynosi liczba cz?onków 83. Dochodu mia?o Towarzystwo 438,57 mr. a rozchód wynosi? 317,05 mr., zosta?o wi?c w kasie 121,52 m. Przy wyborze Zarz?du obrano jednog?o?nie stary Zarz?d na nowo. Tak wi?c przy najlepszej zgodzie i jedno?ci zako?czyli?my dalszy rok istnienia naszego Tow. oraz generalne posiedzenie. Rozpocz?to takowe od?piewaniem pie?ni "W ??obie le?y" a zako?czono ?piewem "Anio? pasterzom mówi?".

Przyjaciel 22-01-1897
W Ko?czycach pod Nowem pokaza?a si? podobno czarna ospa.

Przyjaciel 16-02-1897
W mie?cie Nowem w powiecie ?wieckim odby?o si? w zesz?? niedziel? zgromadzenie wyborcze. U?ywano na zgromadzeniu j?zyka polskiego bez najmniejszej przeszkody ze strony policyi. Przemawiali panowie Parczewski i kandydat poselski p. Jaworski, przewodniczy? p. Znaniecki. Porz?dek byl wzorowy. Rozdawano te? nauk? o wyborach.

Z Komorska znik? ju? w lipcu syn komornika Bradzkiego i dot?d nic sie o niem dowiedzie? nie zdo?ano. Jest to niemowa, a przy tem niespe?na rozumu. Ma lat 29. Ktoby co o nim wiedzia?, niech doniesie "Przyjacielowi".

Przyjaciel 05-03-1897
Komórsk dn. 2. 3. 90.(od spisuj?cego - 90 r. a informacja dopiero w 97 r. ?) Z bole?ci? wielk? pisz? te s?owa. Otó? syn mój Leon Milek, b?d?cy w 14 tym roku ?ycia i jeszcze nie zwolniony ze szko?y ani nie przyj?ty do Sakramentów ?w., uszed? od dn. 23 z. m. od s?u?by i nic o nim nie wiem. Upraszam, aby go nikt u siebie nie przetrzymywa?, lecz do powrotu do domu zniewoli?. Pragn??abym go bowiem da? przysposobi? ze przyj?cia Sakramentów ?w. Jest to ch?opiec wysmuk?ej postaci i bystry w oczach. Wiadomo?ci o nim prosz? przes?a? albo wprost do mnie pod adresem Marcyanna Milek w Komórsku (Gr. Kommorsk.) albo do Redakcyi „Gazety Grudzi?dzkiej."

Przyjaciel 09-04-1897
Nowe. (Prusy Zachodnie.) W wielkiem niebezpiecze?stwie znajdowa?o si? onegdaj oko?o 60 osób jad?cych promem przez Wis??. Otó? na ?rodku rzeki p?k?a nagle lina druciana i prom pop?yn?? z pr?dem rzeki. Ogromne przera?enie opanowa?o wszystkich, lecz szcz??liwie sko?czy?o si? na strachu. Prom bowiem po dwukilometrowej podró?y zatrzyma? si? u przeciwleg?ego brzegu.

Przyjaciel 04-05-1897
W Ostrowitem pod Czerwi?skiem uderzy? piorun w pobli?u pracuj?cych na polu ludzi. Przel?kli si? wszyscy straszliwie i padli plackiem na ziemi?, lecz Bogu dzi?ki, nic z?ego im si? nie sta?o.

Przyjaciel 01-06-1897
W B?kowie pod Warlubiem, w Prusach Zachodnich, popsu?o podobno 3 ch?opców katolickich portret Lutra, wisz?cy na ?cianie. Za t? zbrodni? skaza? ich teraz s?d ?awniczy w Nowem na tydzie? wi?zienia, jakkolwiek powo?ane na ?wiadków inne dzieci nie przypomina?y ju? sobie dobrze ca?ej sprawy, a m?odzi oskar?eni t?umaczyli si? tem, ?e zamierzali tylko obraz ten oczy?ci?. Jednego z nich, 11 letniego K?onieckiego, skaza? s?d nadto na 24 godzin aresztu za nie przyzwoite zachowanie si? przed s?dem, a to „nieprzyzwoite zachowanie" polega?o na tem, ?e ch?opiec ze strachu czy z uporu - nie wiadomo - na pytanie s?dziego nic zgo?a nie odpowiada?. Dwaj inne skazani licz? 12 resp. 13 lat. Nie uniewiniaj?c bynajmniej takich wybryków dzieci?cych, wra?amy jednak?e przekonanie, ?e mo?naby im zapobiedz, gdyby si? ze szkó?, do których ucz?szczaj? dzieci obu wyzna?, usun??o zupe?nie portrety Lutra. Nie s?yszeli?my jeszcze nigdy o tem, i?by w jakiejkolwiek szkole, do której ucz?szczaj? tak?e dzieci ewangielickie, powieszono na ?cianie portret Ojca ?w.

Przyjaciel 11-06-1897
Z naszej dyecezyi Ks. Wikary Jan Kolasi?ski z Nowego mianowany administratorem probostwa w Zarnówcu. Nadto przeniesienie ks. wikary Boles?aw Tempski z Subków do Nowego a ks. administrator Jerzy Pabusch z Szwarcenowa do I?awy.

Przyjaciel 15-06-1897
Komórsk dn. 12 czerwca. W pi?tek dn. 18 bm. obchodzi? b?dzie tutejszy w?a?ciciel p. Franciszek Kuberski z ma??onk? sw? Mary? srebne wesele. W dniu tym odb?dzie si? na ich intencj? w ko?ciele parafialnym nabo?e?stwo, w niedziel? za? dn. 20 czerwca obchód uroczysty w ich domu.

Przyjaciel 06-07-1897
Z Komorska smutn? otrzymujemy wiadomo??. Wedle niej sprzeda? tam?e obywatel p. Czarnowski sw? pi?kn? posiad?o?? Niemcowi, chocia? byli i ch?tni kupna rodacy. Trzecia to ju? posiad?o??, która si? w ci?gu roku dosta?a w r?ce niemieckie. Pan Cz. wi?c tem bardziej powinien by? o tem pami?ta?, ?e to dla ziemi ojczystej wielka krzywda i jako cz?owiek zamo?ny nie goni? za tym nieco wi?kszym zyskiem.

Przyjaciel 02-08-1897
Z Nowego pojecha?o 5 wodniaków na robot? do Hamburga. Przyjechali agenci, aby tu ludzi werbowa?. Z Hamburga przyjecha? te? agitator od strajkuj?cych robotników, ale przeszkodzi? nie zdo?a?.

Przyjaciel 10-09-1897
W Nowem cierpi wiele dzieci szkólnych na egipskie zapalenie oczu (przyp. spisuj?cego - chodzi o chorob? zaka?n? Jaglic?), co zreszt? w wielu bardzo miejscach jest tak?e. Choroby tej nie nale?y zaniedbywa?, gdy? sprowadza w ko?ca zupe?n? ?lepot?.

P. E. Kruger z Nowego (w Prus. Zach.) wyznacza w "Gazecie Grudzi?dzkiej" 300 mk. nagrody, temu, kto mu dowiedzie, i? nale?y do hakatystów w Nowem. Z tego wynika, i? p. P. E K. maj?cy sk?ad piwa, nie nale?y do bractwa HKT. i nale?e? nie chce.

Nowe (Prusy Zachodnie). W razie ognia u?ywano dawniej dzwonów Ko?cio?a katolickiego celem zwo?ania ludzi na ratunek. W r. 1893 p?k? z tej okazyi jeden dzwon, a gdy gmina katolicka sprawi?a sobie dwa nowe dzwony, nie dozwoli?a dalszego ich u?ywania w tym celu. W skutek tego przysz?o w r. 1895 do procesu, a s?d we wszystkich instancyach przyzna? gminie miejskiej s?uszno?? i skaza? gmin? katolick? na zap?acenie znacznych kosztów s?dowych, w wysoko?ci 1000 mr., oraz na dalsze oddanie dzwonów ko?cielnych do u?ytku miasta na wypadek po?aru.

Przyjaciel 21-09-1897
Nowe (Prusy Zach.). Szyper Droczkowski zt?d, który podczas pobytu cara Miko?aja znajdowa? si? w Warszawie, upi? si? w jakiej? knajpie i zacz?? wygadywa?, ?e wszyscy carowie rosyscy zostali zamordowani, a wi?c i tera?niejszy d?ugo nie po?yje. Obecni go?cie zaprowadzili pijaka zaraz na policy?. ?ona jego jako te? inni szyprowie starali si? usilnie, aby D. przywróci? wolno??, ale daremnie, a nawet powiedziano im, ?e maj? czempr?dzej opuszcza? Królestwo, aby ich samych co? niemi?ego nie spotka?o. Nieszcz?sna gorza?ka!

Przyjaciel 24-09-1897
Czytamy w "Gaz. Gda?skiej":
„Z Nowego nades?a? nam majster krawiecki pan P. Goertz za po?rednictwem adwokata i notaryusza wezwanie, aby?my og?osili pismo nast?puj?ce: "Do odpowiedzialnego pana redaktora „Gazety Gda?skiej" w Gda?sku. W wydaniu Pa?skiej Gazety z dnia 26 sierpnia jestem mi?dzy innymi takie wymieniony, jako nale??cy do tak zwanego towarzystwa HET. Rzecz ta jest nieprawd?. W my?l §11 prawa z dnia 7 maja 1874 upraszam Pana uprzejmie o zamieszczenie tego sprostowania. Z szacunkiem P. Goertz, majster krawiecki".
"Dalej donosi nam z oburzeniem w li?cie niemieckim balwerz i fryzyer pan Hermann Becker z Nowego, i? do spó?ki H K. T. nie nale?y.
"Poprzednio ju? og?osi? majster kominiarski pan Kalusche z Nowego o?wiadczenie, i? do HET nie nale?y".
W sprawie ostatniego o?wiadczenia zamieszcza atoli "Gaz. Gd." równocze?nie odpowied? korespondenta swego, w której twierdzi, ?e p. E. jest faktycznie hakatyst?.

Przyjaciel 19-10-1897
Nowe. Dnia 15 b. m. sp?on??a kamienica, nale??ca do kupca pana Trawickiemu, obok ewangelickiego ko?cio?a. Po?ar powsta? przez wybuch lampy.

Przyjaciel 22-10-1897
W Nowem odby?o si? tak?e zebranie hakaty. Zwerbowa?o towarzystwo 12 nowych cz?onków, mi?dzy tymi wys?u?onego nauczyciela, co cz?onków tem wi?cej ucieszy?o, poniewa? dawniejszy tego nauczyciela prze?o?ony, inspektor powiatowy Engelien, o?wiadczy? w "Dzienniku Berli?skim", ?e do hakaty nie nale?y.

Z Nowskiego. Rodak nasz p. Wojciech Szali?ski z Dziekanki pod Szubinem kupi? od p. Ascha wie? Zabudowni? pod Nowem.

Przyjaciel 29-10-1897
Nowe. Rada miejska uchwali?a budow? rzezalni. Kosztorys wynosi 75000 mk. Grunt pod budow? ju? kupiono.

Przyjaciel 16-11-1897
Bzowo w powiecie ?wieckim. Sp?on??y na tutejszym folwarku owczarnia, stodo?a i wozownia. Po?ar powsta? w owczarni, w której na strychu pe?no by?o s?omy i koniczyny. Owce zdo?ano wyratowa?, Z owczarni przeniós? si? p?omie? na stodo??, nape?nion? szczelnie s?om?, a z tamt?d do woziarki, w której znajdowa?y si? lokomobila, maszyny, sprz?ty, przyrz?dy gospodarcze itd. Mimo, ?e budynki by?y masywne, ogie? zniszczy? je do szcz?tu i wszystko, co si? w nich znajdowa?o. Sikawki z folwarku i z Rolewa nic zdzia?a? nie mog?y. Wszystko jest zabezpieczone.

Przyjaciel 19-11-1897
Nowe. Z powodu g?sto p?yn?cej kry usta? przewóz przez Wis?? pramem.

Przyjaciel 30-11-1897
Nowe. W Bochlinie miejskim znalaz?a kobieta przy wydobywaniu piasku cia?o 11-letniej córki komornika Mazielewskiego, o której twierdzono, i? uton??a w Bochli?skiem jeziorze. Oczywi?cie warstwa piasku zasypa?a dziewcz?.

Przyjaciel 24-12-1897
Nowe. Od pana Kronheima kupi? folwark Zabudowni? za 70 tysi?cy marek p. Szali?ski. Posiad?o?? ta obejmowa?a dawniej 1800 mórg ale w cz??ci nieu?ytków i bagien. W roku 1889 sprzedano j? za 75 tysi?cy marek. Nowy w?a?ciciel z wielkim nak?adem z nieu?ytków zrobi? ziemi? roln? z bagien ??ki i sprzeda? j? za 155 tysi?cy marek p. Kronheimowi. Ten ostatni rozparcelowa? 1200 morg, a reszt? 510 sprzeda? p. Szali?skiemu.

###### 1898 ######

Przyjaciel 10-02-1898
Nowe. Towarzystwo przemys?owo-rolnicze urz?dza w niedziel? dnia 13 lutego na sali pana Thiel pod "Czarnym Or?em" teatr amatorski. Dochód przeznaczony na cel dobroczynny. B?dzie odegrana sztuka: "Karpaccy Górale." Pocz?tek punktualnie o godzinie 7-ej wieczorem. Bilety do nabyia u pana J. Laskowskiego, wieczorem przy kasie. O jak najliczniejszy udzia? prosi uprzejmie Zarz?d.

Przyjaciel 15-02-1898
Nowe. Zarz?d lasu fiskalnego naby? za 150 tysi?cy marek znaczn? przestrze? nieu?ytków, od p. Vilnowa z Boleszew, w tym celu, aby grunta te zalesi?. B?dziemy wi?c mieli wi?cej w okolicy lasów, co pod wzgl?dem klimatycznym po??dane.

Przyjaciel 19-02-1898
Nowe. Na wielorake urz?dzenia publiczno?ci powtarza w sobot? 19 lutego. Towarzystwo przemys?owo rolnicze Teatr amatorski sztuk? "Karpaccy Górale" na sali p. Janowskiego deutsches Haus. Dochód przeznaczony na cel dobroczynny. Pocz?tek o godz. 7 wieczorem. Bilety do nabycia u p. J. Laskowskiego wieczorem przy kasie. O jak najliczniejszy udzia? zaprasza uprzejmie Zarz?d.

Przyjaciel 03-03-1898
W Nowem potrzebny adwokat Polak. Okolica zupelnie polska, a rodacy dla braku swojego, udawa? si? musz? do Niemca.

Przyjaciel 10-05-1898
W Nowem odbyli hakaty?ci zebranie, na którem narzekali, ?e jeszcze wielu Niemców z obawy przed Polakami do ich bractwa nie przyst?pi?o. Mimo to jest ich ju? 80. S?dzia pan Engel powiedzia? wed?ug "Geselligera", ?e przyjdzie wkrótce czas, i? wszyscy Niemcy w Nowem stan? si? hakatystami i podejm? walk? z Polakami.

Przyjaciel 19-05-1898
W Warlubiu zak?adaj? hakaty?ci fili? swojego bractwa.

Przyjaciel 24-05-1898
Wiec wyborczy w Nowem. Zebranie odby?o si? dnia 15 b. m. w nale?ytym porz?dku. O naznaczonej godzinie zagai? wiec pan Znaniecki pochwaleniem Pana Boga. Na przewdonicz?cego obrano pana Stoja?owskiego, na sekretarza pana Makowskiego, na ?awników p. p. Klejna, Kuczor? i Guzi?skiego. Wiecowników zebra?o si? oko?o 300. Mówcami byli p. p. Parczewscy, ojciec i syn.Pierwszy zabra? g?os pan Parczewski, ojciec, który w swój krasomówczy sposób mówi? przesz?o godzin?, wykazuj?c gro??ce nam ze strony hakatyzmu niebezpiecze?stwo, i gor?co zach?ca? do obrony w?asnej. W dalszym toku swej mowy, wykazywa? konieczn? potrzeb? wybrania  pos?a katolika i Polaka, który zna i czuje nasze potrzeby, i krzywdy nam si? dziej?ce, bo taki nas tylko nale?ycie zast?pi? mo?e, przyczem wyra?nie zaznaczy?, ?e "komitet powiatowy" przedstawi? walnemu zebraniu w ?wieciu do uchwalenia na kandydatów, w pierwszym rz?dzie dotychczasowego pos?a pana Jaworskiego w drugim za?, ksi?dza proboszcza Cyr? z Drzycimia.

Przyjaciel 23-06-1898
W Nowem skaza? s?d k?usownika Jana Gussmanna za to, ?e strzela? bez karty do polowania na zwierzyn? na 160 marek kary.

Przyjaciel 29-06-1898
W Nowem wyrobnik Wilhelm Schweitzer doniós? policyi, ?e mu syn sze?cioletni umar? by?o to atoli nieprawd? Schweitzer ubezpieczy? w pewnem towarzystwie dziecko i tym sposobem chcia? doj?? do pieni?dzy, s?dzi? bowiem, ?e mu towarzystwo sum? ubezpieczon? wyp?aci. Sprawa si? wyda?a a s?d z uwzgl?dnieniem okoliczno?ci ?agodz?cych skaza? Schweitzera na rok wi?zienia.

Przyjaciel 09-07-1898
Nowe. Towarzystwo przemys?owe roln. urz?dza letni? zabaw? w niedziel? 10 lipca w ogrodzie p. Thiel pod Czarnym Or?em. Pochód przez miasto 1.5 godz., koncert o 4 godz. po po?udniu, o godz. 8 wieczorem taniec na sali. Go?cie mile widziani. Zarz?d

Przyjaciel 16-07-1898
W Nowem kupi? hotel pod "Czarnym Or?em" p. Rajkowski.

Przyjaciel 23-07-1898
W Nowem nie potwierdzi? rz?d wyboru p. dr. Gottwalda na cz?onka magistratu poniewa?, jak "Geselliger" donosi p. dr. Gottwald uchodzi za Polaka. Pana dr. Gottwalda wybrali ze swego grona radni Niemcy, bo tylko czterech jest Polaków. Oczywi?cie wi?c mieli do niego zaufanie. "Geselliger" obawia si?, ?eby przy wyborach na burmistrza nie wybrano Polaka.

Przyjaciel 04-08-1898
W Nowem piekarz Otton Klann stawa? przed s?dem oskar?ony o naruszenie spokoju domowego, wygra?anie i obraz?. Wszystkich tych przest?pstw dopu?ci? si? w pewnej ober?y, gdzie wszcz?? bójk? z innym go?ciem porani? stró?a i obrazi? gospodarza. S?d skaza? go na 100 marek kary lub 20 dni wi?zienia.

Przyjaciel 06-08-1898
W Nowem utopi?o si? dwoje dzieci pozostawionych bez dozoru w studni. Jedno liczy?o 6 drugie 2 lata.

Przyjaciel 13-08-1898
W Nowem uton?? przy k?paniu 21-letni Antoni Trzci?ski, szewc tutejszy.

Przyjaciel 18-08-1898
Z Nowego donosz?, ?e rz?d nie potwierdzi? wyboru dr. Gottwalda na cz?onka magistratu. Jak wiadomo, denuncyowa? go "Geselliger" jako Polaka, chocia? dr. Gottwald, jak to powszechnie w okolicy wiadomo, jest Niemcem-katolikiem. Pismu grudzi?dzkiemu przes?a? dr. Gottwald sprostowanie, w którem o?wiadcza, ?e jest Prusakiem w pierwszej, a Niemcem w drugiej linii.

Przyjaciel 23-08-1898
W Nowem drugim burmistrzem miasta zosta? wybrany p. Holtz z Koszaliny. W tych dniach urz?d obejmie.

Przyjaciel 30-08-1898
Z Komorska obywatel p. W.Wygocki jecha? we wtorek do Nowego z j?czmieniem. W drodze z powrotem konie mu si? rozbieg?y ze znanej góry Nowskiej, przyczem wóz si? przewróci? a parobek dosta? si? pod wóz i z?ama? sobie lew? nog?; rannego odstawiono natychmiast do zak?adu chorych w Nowem.

Przyjaciel 01-08-1898
W Kamionce ukrad? kto? w nocy z czwartku na pi?tek kilku tutejszym w?a?cicielom bielizn?. Dot?d nie ma ?ladu po z?odziejach.

Przyjaciel 03-09-1898
W Nowem uchwalili radni miasta, którzy s? wielbicielami Bismarcka, aby portret jego zawiesi? na wieczn? pami?tk? w sali ratuszowej.

Przyjaciel 10-09-1898
Z Nowego donosz?, ?e z dóbr rycerskich Zawady pod Warlubiem jest jeszcze g?ówna cz??? maj?tku wraz z 300-600 morgami pod koniczyn? dobrej roli, ewentualnie z rybnem 180 mórg wielkiem jeziorem, z bardzo ?adnem masywnemi budynkami, eleganckim domem mieszkalnym, ?licznym ogrodem, parkiem, polnym, ?ywym i martwym inwentarzem, ca?emi ?niwami bardzo korzystnie i wcale nie drogo przy 20 tysi?cy marek wp?aty do nabycia.

Przyjaciel 15-09-1898
W Nowem w piwnicy u kupca p. Maszy?skiego nast?pi? wybuch. Skutek wybuchu by? taki, ?e wszystkie okna w domu zosta?y strzaskane. Niewiadoma, jakim sposobem wybuch nast?pi?.

Przyjaciel 29-10-1898
W Nowem pan Dzikowski kupi? od p. Schutzlera z Grudza ?wie?o na aukcyi nabyt? ober?? w Trutnowie pod Tuchol? za 15 tysi?cy marek.

Przyjaciel 12-11-1898
Nowe. Zebranie Towarzystwa przemys?owo rolniczego odb?dzie si? 13 listopada o 6 godz. po po?udniu w ober?y p. Lewandowskiego. O jak najliczniejszy udzia? prosi uprzejmie Zarz?d.

Przyjaciel 22-11-1898
W Nowem robotnik Borczekowski, który s?u?y? u przewo?nika przepad? bez wie?ci. Podobno widziano go przewo??cego ?ódk? przy czem mia?o przyj?? do sprzeczki pomi?dzy nim a innym robotnikiem, który Borczekowskiego wrzuci? do rzeki. Niewiadoma, ile w tem prawdy.

Przyjaciel 29-11-1898
W Nowem sekta menonitów rozebra?a zbór drewniany, który jej s?u?y? ju? od r. 1586 za dom modlitwy i wystawi?a gmach nowy. Odno?na uroczysto?? wkrótce si? odb?dzie.

Przyjaciel 24-12-1898
W Nowem w?amali si? z?odzieje do handlu Dawida Mayera i zabrali mu cygar warto?ci 10 marek i po?e? s?oniny. Szafy ?elaznej nie zdo?ali otworzy?. Ci sami z?odzieje chcieli okra?? kupca Hermanna przy ulicy Grudzi?dzkiej, ale ich sp?oszono.
Gospodarz Gaestke ze Zabudowni wioz?c drzewo do tutejszego tartaku parowego spad? z woza i okaleczy? si? tak ci??ko, ?e w kilku godzinach umar?.

Przyjaciel 31-12-1898
W Warlubiu chc? Niemcy za?o?y? towarzystwo hakatystów, poniawa?, jak "Geselliger" pisa?, Polacy w okolicy si? mno?? a Niemców coraz mniej. W niektórych wsiach okolicznych nie by?o przed niewielu jeszcze laty ani jednego Polaka teraz ju? wsie w trzeciej cz??ci s? polskie. Tak pisze Geselliger i s?dzi, ?e hakaty?ci to naprawi?. Tymczasem w rzeczywisto?ci powinno by? tak, i? powstanie towarzystwa i najospalszych Polaków obudzi. Prosimy naszych czytelników, aby nam donie?li, gdy si? dowiedz? o zebraniu.

Z zasobów KPBC zebra? arek admin<at>miasto-nowe.com