Styczeń 22 2018 00:30:02
Nawigacja
· Strona Główna
· Artykuły
· Download
· Forum
· Galeria
· Kontakt
· Szukaj
Świecie i powiat świecki w czasach zaboru pruskiego (1815-1919)
[...] Powiat świecki w granicach ,w których przetrwał nie tylko do końca okresu zaborczego,ale również i do ostatniej reformy administracyjnej-jeśli nie liczyć pewnych korektur w latach drugiej Rzeczypospolitej-utworzony został 24V1818r. na podstawie rozporządzenia królewskiego z dnia 30.IV 1815r.regulującego zasady nowego podziału administracyjnego w państwie pruskim.W skład powiatu świeckiego,z siedzibą w Świeciu, weszły części terytoriów powiatów chojnickiego i starogardzkiego ,które utworzone zostały przez władze pruskie po pierwszym rozbiorze. W granicach nowo utworzonego powiatu świeckiego znalazło się również Nowe.
Pod koniec XIX w. próbowano wyłonić z dotychczasowego powiatu świeckiego odrębny powiat nowski.Propozycję taką umieszczono w projekcie ustawy o podziale powiatów prowincji poznańskiej i w Prusah Zachodnich, przedłożonym w dniu 01 II 1887r przez ministra spraw wewnętrznych sejmowi pruskiemu. Przewidziano tam utworzenie powiatu nowskiego,z siedzibą w Nowem,z pólnocnej częsci powiatu świeckiego. Jeżeli według spisu ludnościowego z dnia 1 XII 1885r. powiat świecki zajmował powierzchnię 1669,1 km2 i liczył 76229 mieszkańców,to nowo utworzony powiat nowski objąłby 811.85 km2 z 35415 mieszkańcami,a pomniejszony powiat świecki 857.25 km2 z 40814 mieszkańcami. Wyodrębnienie powiatu nowskiego motywowane było niekorzystnym położeniem Świecia jako siedziby dotychczasowego powiatu i wynikającymi stąd trudnościami w kontaktach z bardziej oddalonymi od tego miasta miejscowościami .Jednak w toku dyskusji, jaka toczyła się nad projektem ustawy w komisji sejmowej, koncepcja podziału powiatu świeckiego spotkała się z dużym oporem.Przeciwnicy tej koncepcji motywowali swoje stanowisko tym,że planowany podział byłby szkodliwy gospodarczo i nieskutecznie pod względem politycznym.W tym ostatnim wypadku oponentom chodziło zapewne o to,że w wyniku planowanego podziału nie nastąpiłoby wzmocnienie niemczyzny, czemu służyć miały podziały większych powiatów Poznańskiego i Prus Zachodnich z przewagą ludności polskiej. W obu bowiem nowo powstałych powiatach utrzymałaby się przewaga Polaków.Poza tym w toku obrad komisji,stwierdzono,że kontakt wielu miejscowości w Nowem byłby jeszcze bardziej utrudniony niż ze Świeciem. Toteż już w drugim czytaniu komisja odrzuciła projekt podziału powiatu świeckiego ,a stanowisko jej zostało w głosowaniu nad projektem ustawy poparte przez posłów sejmu pruskiego. Przed pierwszą wojną światową obszar powiatu świeckiego wyniósł według stanu na dzień 1 XII 1910r. 1669.93 km2,w tym obszary dworskie zajmowały 891.98 km2,a gminy wiejskie 747.57 km2.Obszar miasta Świecia wynosił 1362.7 ha,a miasta Nowego 1675.8 ha.W stosunku do 1851r. (1452 ha) obszar miasta Nowego powiększył się o 224 ha.Dokonało się to głównie na skutek przyłączenia w 1906r. tej części obszaru dworskiego Nowe-folwark, która została rozparcelowana przez Komisję Kolonizacyjną .Poza tym w 1899r. po długoletnich rokowaniach włączono do Nowego gminę wiejską Nowe-Rybaki o powierzchni zaledwie 6 ha,która według spisu z 1 XII 1895r liczyła 276 mieszkańców, żyjących głównie z pracy w żegludze wiślanej.[...]

Przedruk z Dzieje Świecia nad Wisłą i jego regionu tom I 1979r. (Kazimierz Wajda)


sat


mchris
Bardzo ciekawy artykuł.Myślę,że Świecie jako miasto powiatowe dla Nowego pasuje jak pięść do oka.Gdyby wtedy zdecydowano się na utworzenie powiatu nowskiego,dzisiaj nasze Nowe wyglądało by zupełnie inaczej.Dzisiaj dostać się do Świecia bez samochodu jest trudno,a co dopiero w tamtych czasach.Widać ,że i w tamtych czasach Prusacy kierowali się chyba nepotyzmem i własnymi interesami niż interesem regionu nowskiego.
Komentarze
Brak komentarzy. Może czas dodać swój?
Dodaj komentarz
Zaloguj się, aby móc dodać komentarz.
Oceny
Tylko zarejestrowani użytkownicy mogą oceniać zawartość strony

Zaloguj się, żeby móc zagłosować.

Brak ocen. Może czas dodać swoją?
Logowanie
Nazwa użytkownika

Hasło



Nie możesz się zalogować lub nie masz konta?
Skontaktuj się z administratorem portalu - admin@miasto-nowe.com
Losowa Fotka
Ostatnie komentarze
News
Ciekawa inicjatywa. Św...
Żelaznego zdrowia, nie...
Radosnych Świąt i szcz...
Obydwie informacje byl...
Świetne. Zawsze byłem ...
Artykuły
[b]ks. Edmund Kamrowsk...
...moi rodzice również...
"Każda historia ma swó...
Janek nie żyje. Zmarł ...
Jakież to ma znaczenie...
Mój tata o tym miejscu...
W ogrodzie moich dziad...
A gdzie plata, trygiel...
Z ciekawością przeczyt...
Dziękuję za informacje...
Fotogaleria
Fajnie, ze BN udostepn...
Jeszcze jedna "perełka...
dawnych fotografii cza...
Ważne znalezisko - fot...
Świetne. Mam zamiar zo...
fajna fotografia ludzi...
Społeczność Tryla świe...
zmienione na wyzsza ro...
zmienione na wyzsza ro...
zmienione na wyzsza ro...
P. Ewa Kania, a nie No...
Smutna wiadomość. Prze...
Pan Ewaryst Bączek prz...
dzięki za potwierdzeni...
Pan J. Rzóska, ja jest...
Nie wiem czy mam rację...
Drugi od lewej to pan ...
NN to p. Markowska, ob...
pośrodku najwyższa śp....
nasi kochani jacy tu m...
Ostatnie artykuły
· Przyjaciel 1896
· Przyjaciel 1892 - 1895
· Przyjaciel 1878 - 1888
· Wywoływanie duchów -...
· Konstanty Kościński ...
Ostatnio na forum
Najnowsze tematy
· "Urok papieroska."
· Jan Sikorski ps. Orl...
· Niemieckie meldunki ...
· Zapomniane cmentarze...
· Nowe w sieci
Najciekawsze tematy
Brak tematów na forum
Ostatnio dodane zdjęcia

Kościół parafialny

Panorama na farę

Rynek

Kościół pofranciszka...

Kościół parafialny

Przystań Żeglugi Rze...

Cmentarz menonicko-e...

Wisła czerwiec 2017

Malowanie muralu

Mural

rok szkolny 1959/60

Koło pszczelarzy w N...

Auguste Lange Tryl

Gustav Jackel 1877 -...

Gerber geboren Berhe...

Tryl jesień 2016

Tryl jesień 2016

Tryl

Gajewo Zawada

Nowe zimą

Nowe zimą

Nowe zimą

Nowe zimą

Nowe zimą

Wieża ciśnień

Wieża ciśnień

Serdeczne świąteczne...

Wisła

Wisła

Prezydium MRN (1960)
Wygenerowano w sekund: 0.13 - 28 zapytań MySQL 8,580,727 unikalnych wizyt