Zag??biaj?c si? dalej, dalej i dalej w zasoby Kujawsko-Pomorskiej Biblioteki Cyfrowej, pod lup? wzi??em S?owo Pomorskie i Gazet? Bydgosk? z lat 1923-1932. W porównaniu z moim poprzednim zestawieniem, jest mniej informacji na temat tragedii i nieszcz??liwych wypadków ale przewa?aj? informacje o rabunkach, w?amaniach (by?y te? bójki i strzelanina) itp. Zaciekawi?y mnie bardzo stany posiadania rolników i w?a?cicieli maj?tków (drogie futra, droga odzie?...) - np. ca?a wioska zrobi?a zbiórk? datków na ksi??ki - 100 z?, gdy jednemu z w?a?cicieli ziemskich skradziono odzie? o warto?ci 2500 z?!!!

S?owo Pomorskie 1923.01.19 R. /14 Jarmarki na Pomorzu w roku 1923. Nowe, pow. ?wiecki, 16 lutego, 20 kwietnia, 15 czerwca, 17 sierpnia, 12 pa?dziernika, 14 grudnia.  

S?owo Pomorskie 1925.01.15 R.5 /11 Kas? ogniow? (tresor) kupi? natychmiast. Jezierski, Nowe, Pomorze.  

S?owo Pomorskie 1926.01.30 R.6 /24 Po?ar w Komórsku. 21 bm. Powsta? po?ar u posiedziciela Jana Bruckiego w W. Komórsku. Spali? si? dom mieszkalny oraz sprz?ty domowe, stodo?a i chlew. Przyczyny po?aru dotychczas nie stwierdzono. Szkoda wynosi kilka tysi?cy z?otych. W rejestrze handlowym Odzia? A pod nr. 183 wpisano przy firmie Siostry Hundsdorf w Nowem: Wspólniczka Gertruda Hundsdorf wyst?pi?a, w jej miejsce wst?pi?a Erna Hundsdorf. Nowe, dn. 20 pa?dziernika 1923 r. S?d Powiatowy.

S?owo Pomorskie 1926.03.28 R.6 /72 W Nowem. Konferencja poselska w Nowem odby?a si? w sali p. Borkowskiego pod przewodnictwem p. Wojnowskiego przy udziale przesz?o 100 osób, najwybitniejszych obywateli miasta i okolicy – imiennie zaproszonych. Obszerny i bardzo tre?ciwy referat o sytuacji gospodarczej kraju i o stosunkach sanacyjnych wyg?osi? ku ogólnemu zadowoleniu p. pose? So?tysiak z Torunia. Jako drugi o sprawach rolnych mówi? w?o?cianin p. pose? Bie?kowski z Przasnysza. Jego trafne wywody spotka?y si? z uznaniem nie tylko obecnych na sali rolników ale tak?e mieszczan. Po jednog?o?nym uchwaleniu rezolucji zawieraj?cej uchwa?y Rady Naczelnej Zwiazku Ludowo – Narodowego, uczczono przez powstanie pami?? poleg?ych w walce o Górny ?l?sk. Nowe. Dnia 17 bm. odby?o si? na Sali p. Borkowskiego walne zebranie miejscowego Komitetu Tow. Czytel? Ludowych. W zebraniu bra? udzia? specjalny delegad G?ównego Zarz?du T.C.L. z Poznania. Zebranie zagai? i przewodniczy? mu p. inspektor szkolny ?elewski, który tak?e odczyta? protokó? z ostatniego zebrania Komitetu, na którem by? tak?e obecnym ks. dyr. Ludwiczak z Poznania. Pan ?. odczyta? tak?e rezygnacj? dotychczasowego prezesa Komitetu, ks. prob. Bartkowskiego. Ze sprawozdania bibljotekarki p. nauczycielki Wierzbowskiej wynika, ?e liczy?a bibljoteka przed dwoma laty ks. 219 (w r. 1914 – 500). Do dnia obecnego powiekszy?a si? bibljoteka o 350, tak ?e obecnie posiada bibljoteka 569 ksi??ek. W roku sprawozdawczym by?o czytelników 112. Licz?c na ka?dego 25 przeczytanych ksi??ek, przypada ogólna liczba wypo?ycze? 53. P. delegat w przemówieniu swem, omawiaj?c kolejno wszelkie dobre i z?e strony pracy dotychczasowego Komitetu i wskazuj?c drogi dalszej pracy w mie?cie i powiecie, da? tak?e krótki rys dzia?alno?ci T.C.L. w ogólno?ci i specjalnie na Pomorzu w poszczególnych powiatach. W sk?ad nowego Komitetu weszli z miasta: pp. Inspektor szkolny ?elewski (prezes), ks. prob. Bartkowski, burmistrz Jab?o?ski, kamelarzowie Frydrychowscy (wiceprezes), fabr. Frankowski, p. Frankowska (skarbniczka), naucz. Wierzbowska, Rejewska, ?bikowska (bibljotekarki), p. Rogacka i p. Reich. z powiatu: ks. prob. Puppel z Osia, p. naucz. Karpus (sekretarz), p. Krupa z P?ochocinka, p. naucz. Pstr?g z P?ochocina, p. naucz. Pozerski z Warlubia, p. naucz. Masojada z Rych?awy i p. naucz. Zawadzki z Komórska. Spodziewamy si?, ?e tera?niejszemu Komitetowi uda si? spraw? czytelnictwa w mie?cie i okolicy popchn?? na odpowiednie tory. Ze specjalnym apelem zwróci? si? tu wypada do obywatelstwa i czcigodnych Ojców miasta, by na przysz?? zim? nie pozwolili nato, ?eby ich czytelnia publiczna by?a nieopalona, a ksi??ki wypo?ycza? trzeba by?o przy bardzo prymitywnym o?wietleniu – ?wieczce – jak ongi? za dobrych czasów wojennych.  

S?owo Pomorskie 1926.04.01 R.6 /75 Warlubie, pow. ?wiecki. Od kilku tygodni grasuje w naszej wiosce odra. Przewa?nie choruj? dzieci w wieku szkolnym. Epidemja szerzy si? z tego powodu, ?e rodzice posy?aj? dzieci do szko?y, chocia? ju? w familji le?? chorzy. W razie ukazania si? odry nale?y natychmiast odosobni? ca?? rodzin? i przetrzymywa? dzieci w domu, przed i po po?udniu aby nie zarazi? innych dzieci.

S?owo Pomorskie 1926.09.26 R.6 /222 Nowe. Rzadki jubileusz. W ?rod? obchodzili ma??onkowie Potracowie 65-letni jubileusz po?ycia ma??e?skiego. Oboje licz? po 89 lat. Grono obywateli tutejszych z ksi?dzem proboszczem i burmistrzem sk?ada?o staruszkom ?yczenia. Ks. Proboszcz wr?czy? jubilatom 100 z? od Najprz. Ks. Biskupa. Tak?e starostwo krajowe i starostwo ?wieckie nades?a?y datki pieni??ne. Od miasta odebrali 2 metry drzewa, 2 klafty torfu, 10 centn. Kartofli, wielki kosz ró?nych rzeczy i 100 z?. Staruszek najwi?cej si? uradowa?, gdy zobaczy? funt tabaki do za?ywania. Gdy kapela staruszkom przed domem zagra?a, pop?akali si? oboje. Staruszek z p?aczem odezwa? si? do swej ?ony: Stara! B?dzie trzeba muzykantom ze 2 z?ote da?. Nie potrzeba – powiada burmistrz – obywatele to zap?ac?! Przyj?cie dzieci. Przesz?ej niedzieli przyj?to 230 dzieci do pierwszej Komunii ?w. Podczas sumy od?piewa?a Lutnia msz? ?aci?sk? Missa Tercia pod batut? D. Frydrychowskiego. Podczas komunikowania ?piewa?o Tow. Harmonja stosowne pie?ni z towarzyszeniem organów i orkiestry smyczkowej. Niepo??dany nabytek. Za?o?ony tu zosta? przed tygodniem Strzelec przez urz?dników skarbowych. – W lokalach przysz?o ju? kilka razy do awantur pomi?dzy tutejszemi a osobami z innych dzielnic. Powodem by?y obrazki Pomorskich ?wi?. Nowy ks. Wikary. Tutejszy ks. Wikary Jesionowski zosta? przesiedlony do Gdyni, a tamtejszy wikary przyb?dzie do Nowego. Jarmark 23 bm. W Nowem ?wieci? pustkami. Zaledwie 60 koni sp?dzono, handlarzy prócz dwóch Cyganów ?adnych. Tyfus. W tutejszym szpitalu przyj?to dwóch chorych na tyfus. Nekrolog. Dzi? o godz. 15.30 zasn?? w Bogu po ci??kich cierpieniach, zasilony kilkakrotnie Sakramentami ?w., mój drogi m??, nasz kochany ojciec, te??, dziadek, szwagier i wuj ?.p. Mateusz Fitzermann w 73 roku ?ycia, o czem donosi prosz?c o pobo?n? modlitw? za dusz? Zmar?ego, ci??ko stroskana rodzina Fitzermannów. Eksportacja odb?dzie si? w niedziel? o godz. 17-tej z domu ?a?oby do ko?cio?a parafjalnego w Nowem, pogrzeb w pon. O godz. 9-tej. Nowe, dn. 22 wrze?nia 1926. Wyznaczony na dzie? 16 pa?dziernika 1926 o godz. 10-tej rano termin w celu przymusowej sprzeda?y gruntu po?o?onego w Nowem, a zapisanego w ksi?dze wieczystej Nowe tom IX karta 211, nie odb?dzie si?, albowiem post?powanie uchylone. Nowe, dn. 11 wrze?nia 1926 r. S?d Powiatowy.  

S?owo Pomorskie 1927.04.20 R.7 /90 P?ochocinek, pow. ?wiecki. Pocieszaj?cym objawem w tutejszej wiosce jest podj?cie w b. r. intensywnej pracy o?wiatowej i kulturalnej przez miejscowe Kó?ko Rolnicze. Cz?onkowie zacz?li bardzo gorliwie ucz?szcza? na zebrania, które odbywaj? si? w ka?d? niedziel? po 1-szym. Na ostatniem zebraniu odczyta? p. prezes interesuj?cy odczyt o u?yciu seradeli jako zielonego nawozu. Miejscowy nauczyciel wyg?osi? referat na temat Dzieje Pomorza. Po o?ywionej dyskusji na referatami postawiono poprze? datkami wysi?ki Macierzy Szkolnej w Gda?sku. Trzeci maj, postanowiono obchodzi? jak najuroczy?ciej. Wybrano komitet, który ma si? zaj?? u?o?eniem programu. W sk?ad komitetu weszli pp.: nauczyciel miejscowy Gzella, Szyma?ski i Karaszewski. Jedno przedstawienie urz?dzi?o miejscowe K.R. ju? w lutym. Sala podczas tego przedstawienia by?a przepe?niona przez ludno?? miejscow? i zamiejscow?. W?ród go?ci zauwa?ono prezesa Powiatowego Kó?ka Roliniczego p. Czajkowskiego z P?ochocina, ks. Proboszcza z P?ochocina i kilku zamiejscowych nauczycieli. Tutejsi obywatele nie szcz?dzili tak?e datków na bibljotek? miejscowej szko?y, albowiem zebrano na zakup ksi??ek przesz?o 100 z?.

S?owo Pomorskie 1927.05.22 R.7 /117 Nowe. Mianowanie. Pan Zych Marjan, s?dzia pow. w Nowem mianowany zosta? naczelnikiem s?du pow. w Nowem.

S?owo Pomorskie 1928.03.17 R.8 /64 Opalenie, pow. gniewski. Przeniesienie mostu. Dowiadujemy si?, i? z powodu rozbiórki mostu zostaje ruch przejezdni przez most w Opaleniu zamkni?ty z dniem 1 kwietnia i to z powodu przeniesienia tego? do Torunia.

Gazeta Bydgoska 1931.11.06 R.10 /257 Tryl. Kradzie? z w?amaniem. W nocy z ?rody na czwartek dokonali nieznani sprawcy ?mia?ego w?amania do domu rolnika B. Franza, któremu skradli 4 futra, dwa m?skie i dwa damskie, ogólnej warto?ci 1500 z?otych. Nowe. Kradzie?. Jacy? nieznani sprawcy skradli ze sk?adu b?awatów p. G. Pallsa garderob? i bielizn? na ogólna warto?? 300 z?. Tajemniczy trup w bagnie. W bagnach pod Star? Hut?, ko?o Lipinek znaleziono przypadkowo zw?oki cz?owieka, znajduj?ce si? ju? w rozk?adzie. W odnalezionym rozpoznano zaginionego przed 4 tygodniami niejakiego Jag?? Jana, lat oko?o 20, który si? oddali? wi?cej nie wróci?. Przypuszcza si?, ?e zachodzi? mo?e tak?e zabójstwo.Na miejsce wypadku zjecha?a si? komisja s?dowo-lekarska, która ustali?a, i? trup ma na g?owie rany pochodz?ce prawdopodobnie od uderzenia t?pym narz?dziem. W?adze wdro?y?y energiczne ?ledztwo, które niew?tpliwie wy?wietli t? tajemnicz? spraw?. P?ochocin. Utworzenie komitetu pomocy bezrobotnym. Ostatnio utworzono w P?ochocinie Komitet Parafjalny Pomocy Bezrobotnym, w którego sk?ad weszli: ks. Prob. Pokarski, przewodnicz?cy p. Szwarc, so?tys P?ochocinek, sekretarz, Kwestarze p. Gzella, p. ?liwa Alek, p. Felski, p. Pokajski.

Gazeta Bydgoska 1932.04.14 R.11 /86 Maj?tek podlegaj?cy przymusowemu wykupowi w 1932r. 205 ha z maj?tku Milewa nale??cego do El?biety Zollenkopf. Postrzelony w czasie sprzeczki. W Wielkim Komórsku powsta?a w domu u niejakiego Urba?skiego sprzeczka w toku, której za pomoc? kijów, wid?ów itd. W. Urba?ski probowa? swego go?cia Janasiaka wyrzuci? z domu. W pewnej chwili Janasiak wyci?gn?? rewolwer i odda? dwa strza?y, przyczem jeden ugodzi? niejakiego Gorczyckiego w pier?. Postrzelonego odwieziono do szpitala, a Janasiak zosta? aresztowany.

Gazeta Bydgoska 1932.05.25 R.11 /118 Nowe, pow. ?wiecki. Odgryz? nos przeciwnikowi. Onegdaj dosz?o pomi?dzy s?siadami: Kosed? Piotrem a Stillanem J., do zatargu, pó?niej do bójki, która rozpocz?? Koseda. Bójka toczy?a si? w ogrodzie na miedzy. W toku sprzeczki Stillan odgryz? Kosedzie nos.

Gazeta Bydgoska 1932.09.04 R.11 /203 Warlubie. Kradzie? ?wi?. W rze?ni miejskiej w Grudzi?dzu skradziono p. Rychlickiemu W?adys?awowi zamieszka?emu w Warlubiu za 220 z?otych ?wi?.Poszkodowany doniós? policji o kradzie?y, która za z?odziejami czyni poszukiwania.

Gazeta Bydgoska 1932.09.10 R.11 /208 Nowe, pow. ?wiecki. Z Rady Miejskiej. Na ostatnim posiedzeniu Rady Miejskiej g?ównym przedmiotem obrad by?a kwestja pomocy naszym bezrobotnym. Chc?c da? zatrudnienie masom bezrobotnym uchwalono przeznaczy? do wyr?bu i obróbki 6 morgów lasu miejskiego. Pozatem uchwalono dop?at? do gazu, wody i si?y elektrycznej na rzecz bezrobocia, dop?ata wynosi 5 groszy. Dalej omawiano ró?ne inne sprawy, poczem posiedzenie zamkni?to. Warlubie, pow. ?wiecki. W?amanie. W nocy z pi?tku na sobot? 3 bm. W?amali si? nieznani osobnicy oknem do sk?adu b?awatów p. Lempskiego w Warlubiu, sk?d zabrali ró?nej garderoby m?skiej i damskiej na oko?o 1500 z?otych. Dochodzenia w toku. Milewo, pow. ?wiecki. Kradzie? garderoby. W nocy z pi?tku na sobot? dnia 3 bm. w?amali si? do mieszkania w?a?ciciela maj?tno?ci Milewo p. Georga Zollenkopfa, sk?d skradli ró?n? garderob? mesk? i damsk?, warto?ci 2500 z?.

Gazeta Bydgoska 1932.09.16 R.11 /213 Tryl. Kradzie? ja?ówki z pola. Z pastwiska rolnika Gerharda Franca skradziono ostatnio w nocy 5-miesi?czn? ja?ówk?, warto?ci oko?o 70 z?otych. Sprawcy s? na razie nieznani, policja czyni dochodzenia.

Gazeta Bydgoska 1932.11.08 R.11 /257 Sfingowany napad ko?o Komórska. Wielki Komórsk, pow. ?wiecki 7.11 – ostatnio rozesz?a si? w tutejszej okolicy straszna wie?? o rzekomem napadzie rabunkowym, dokonanym w sobot? wieczór na szosie ko?o Komórska, przyczem nieznani rabusie zrabowali niej Fr. Delewskiemu i jego pasierbowi Holcowi 6000 z?otych. Dochodzenia w tej sprawie, która ju? nabra?a szerokiego rozg?osu, wykaza?y, ?e ca?y napad zosta? sfingowany przez Holca, który rzekomo zrabowane pieni?dze schowa? w blaszanej puszce w pszenicy na strychu swego domu. Natychmiastowa rewizja pozosta?a bez skutku bowiem ?ona Holca w mi?dzyczasie pieni?dze schowa?a w innem miejscu, którego nie chce ujawni?. Holca i jego ?on? aresztowano i osadzono w areszcie s?dowym. Bzowo, pow. ?wiecki. Echa ?wi?tokradztwa w Bzowie. Ostatnio donosili?my o okradzeniu ko?cio?a w Bzowie. Dzi? podajemy kilka ciekawych szczegó?ów, a mianowicie: kradzie?y dokonano w nocy z ?rody na czwartek 27-ego ub. m. Z powodu braku jakichkolwiek ?ladów w?amania nale?y przypuszcza?, ?e sprawcy, b?d?c w ?rod? wieczorem na nabo?e?stwie ró?a?cowym, kazali si? zamkn?? w ko?ciele, gdzie nast?pnie dokonali kradzie?y i uciekli przez zakrystj? przez nikogo niezauwa?eni, jak równie? nie zostawiwszy po sobie ?ladów. Istnieje przypuszczenie, ?e kradzie?y dokonali ci sami osobnicy, którzy jednej z poprzednich nocy okradli ko?ció? w Pruszczu, pow. tucholski. ?ledztwo trwa.

Gazeta Bydgoska 1932.12.29 R.11 /299 Upozorowany napad rabunkowy. Przed kilkoma dniami zosta? rzekomo napadni?ty i obrabowany w pobli?u dworca w Warlubiu niejaki Franciszek Kaszewski. W?adze ?ledcze w trakcie dochodze? ustali?y, ?e napad zosta? upozorowany przez poszkodowanego. Kaszewski zreszt? do tego si? przyzna?. Uczyni? to w celu wydobycia po?yczki do szwagra swego na podró?. U szwagra opowiada?, ?e zosta? napadni?ty i gotówk?, która poprzednio by? po?yczy? u niego, w ten sposób straci?. W?adze Kaszewskiego aresztowa?y. Lipinki. Likwidacja strajku robotników rolnych. Robotnicy tutejszej maj?tno?ci po kilku dniach strajku przyst?pili znowu do pracy.

zebra? arek admin@miasto-nowe.com