Czytelnicy G?osu Nowego i stali bywalcy naszego portalu doskonale znaj? posta? p. Dominika Frydrychowskiego; tutejszego organisty od 1 maja 1907 roku. Ale nie do tej funkcji si? ogranicza?. By? twórc? i za?o?ycielem licznych chórów i zespo?ów ?piewaczych, z których najs?ynniejsza by?a Lutniar, o jej sztandarze w kwietniowym numerze G?osu Nowego uka?e si? obszerny artyku?. By? prezesem miejscowego Ko?a Przyjació? Harcerzy w Nowem. Poza tym by? równie? rymotwórc?, który wiele wydarze? komentowa? mow? wi?zan?.
W trakcie pierwszej wojny ?wiatowej, w szeregach wojsk niemieckich, najpierw s?u?y? na Pojezierzu Mazurskim; pó?niej trafi? na front zachodni na pogranicze niemiecko-francuskie. Tu pozna? nowy rodzaj broni, tu i teraz na szerok? skal?, u?yt?: GAZ. By? mo?e te prze?ycia spowodowa?y, ?e w okresie dwudziestolecia mi?dzywojennego by? niez?omnym organizatorem i propagatorem Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej. Poni?szy zestaw materia?ów pióra p. Dominika Frydrychowskiego jest zaledwie niewielk? cz?stk?, tego, co po sobie pozostawi ów cz?owiek-orkiestra.
Kilka s?ów o wystawie, której ?lad znalaz?a 23121959 w Kurierze Bydgoskim z 19.IX.1933 r.
Poni?ej mamy sprawozdanie napisane przez samego prezesa Frydrychowskiego. Do??czy?em dwa inne teksty Frydrycha: og?oszenie na VIII Tygodnia Lotniczego w roku 1931, jeden z kilkunastu wierszy propagandowych propaguj?cych cz?onkostwo a LOPP.
LOPP to jeszcze jedna z wielu nowskich organizacji spo?ecznych dzia?aj?cych w okresie mi?dzywojennym, która nie doczeka?a si? jeszcze ca?o?ciowego omówienia.
Na marginesie tej wystawy z roku 1933; na naszym portalu znajduj? si? fotografie umieszczone w r. 2006 przez arka i zimmka. Arek zamie?ci? zdj?cie Domu Niemieckiego z okresu sprzed pierwszej wojny ?wiatowej. Z kolei zimmek odnalaz? zdj?cie Domu Polskiego /tu otwarto ow? wystaw? LOPP/. To ten sam Dom, tyle,?e ju? w II Rzeczypospolitej prowadzony by? przez rodzin? Stasiewskich.
Toru?29marca2009 / kapa/
nr 4, sobota 24 stycznia 1931 r.
Jeste? ju? cz?onkiem L.O.P.P.?
rBitwa nad Somm?r1;.
Za staraniem si? Miejscowego Ko?a L.O.P.P. w najbli?szych dniach wy?wietla? si? b?dzie pot??ny film Bitwa nad Somm?; (oryginalne zdj?cia w czasie wojny ?wiatowej), w którym to b?dzie mo?na widzie? ca?a zgroz? wojny ?wiatowej itp. Bli?sze og?oszenia nast?pi?.
Zwraca si? uwag? i? dla unikni?cia wielkiego nat?oku nie b?d? bilety przy kasie w kinoteatrze sprzedawane, tylko ju? przedtem w specjalnych kasach do tego celu stworzonych. Na poszczególne numerowane przedstawienia wyprzeda si? tylko tyle biletów, ile miejsc w kinoteatrze. Czysty zysk dla rLigi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowejr1;.
Baczno??!
gaz -gaz -gaz - gaz
Tak jeszcze dzi? nie jednemu brzmi w uszach, cho? ju? tyle lat po wojnie.
Narz?dziem g?ównem w przysz?ej wojnie nie b?dzie ju? or??, ale samoloty i gazy truj?ce, które o wiele skuteczniejsze i ta?sze b?d? od wszystkich innych ?rodków walki.
Wyobra?my sobie wi?c prawdopodobny przebieg wypadków z chwil? wybuchu przysz?ej wojny. Wypowiedzenie wojny nast?pi za pomoc? radiotelegrafu. W tej samej chwili rozpoczyna si? tragedia, której zgroza nie da sie wypowiedzie? s?owami a która czyni najnowsze i najchlubniejsze wynalazki przekle?stwa dla ludzko?ci.
Porty lotnicze opuszczaj? ca?e floty samolotów, zaopatrzone w bomby gazowe, by najwa?niejsze centra kraju, jak siedziby w?adz wojskowych i cywilnych, w?z?y lejowe, o?rodki przemys?owe i punkt zborne itd. zamieni? w pole ?mierci i zniszczenia. Najwi?cej zale?y? b?dzie na tem, by w kraju nieprzyjacielskim zanie?? po?og? wojny i wywo?a? zamieszanie.
Panka ogarnie wszystko. Turkot samolotów, huk p?kaj?cych bomb, rozpaczliwe krzyki o pomoc zahamuj? wszelk? prac?. Nie mo?na tu wszystkiego opisa?, co si? w ten czas dzia? b?dzie. Przyb?d? wi?c szanowny obywatelu na film propagandowy, gdy og?oszenie nastapi.
Za Miejscowe Ko?o L.O.P.P.
D.Frydrychowski
GN, nr 38, sobota 23 wrze?nia 1933r.
(str 1)
Wystawa L.O.P.P. w Nowem.
Dnia 20-go b.m. Odby?o si? otwarcie wystawy propagandowej L.O.P.P. w Nowem w domu Hotel Dom Polski. Przy bardzo licznem udziale przedstawicieli w?adz z p. Starosta na czele, jego zast?pc?, miejscowego Burmistrza, ks. prob. Bartkowskiego i wielu innych przyby?ych go?ci w serdecznych s?owach powita? prezes miejscowego ko?a L.O.P.P. p. Frydrychowski, który to zarazem by? g?ównym inicjatorem wystawy. Na powitanie odpowiedzia? Starosta Powiatowy p. Krawczyk, podnosz?c znaczenie wystawy dla miejscowej ludno?ci, poczem otworzy? wystaw?.
Chór Lutni pod batut? miejscowego prezesa od?piewa? kilka utworów, a dzieci p. Formanowskiego przez deklamacj? uzupe?nili program otwarcia.
Wystawa w skromnych ramach daje mo?no?? ka?demu pozna? sposoby obrony przeciwgazowej. Przed oczami widza przechodzi ca?y rozwój maski przeciwgazowej ró?nych pa?stw. Widzimy równie? straszne skutki dzia?ania gazów bojowych. Bardzo ciekawe wykresy i fotografie, które to daj? nam ?yciowy obraz tego wszystkiego, co zdoby?o nasze rodzime i kochane lotnictwo. Widzieli?my na tych fotografiach chwile s?awy naszych lotników, jak równie? i smutne wpuszczenie do grobu ?.p. por. ?wirki i Wigury.
Przy tej okazji przypomina sie mieszka?com, ?e dnia 24 b.m. O godzinie 7,45 wieczorem odb?dzie si? na sali p. Borkowskiego uroczysta akademja.
GN, nr 19, sobota 13 maja 1933r.
Co LOPP mo?e
By?o to w pocz?tku maja -
Wielka grupa dziewcz?t sta?a -
Z rozmowy, co s?ysza?em,
Oto ni?ej napisa?em:
Jedna mówi - pos?uchajcie !
O czem mówi?, uwa?ajcie !
Bom si? zesz?y tu dziewczyny,
Wam z wiadomej ju? przyczyny.
Ka?da z was jest w takim wieku,
?e ju? my?li o swym cz?eku -
Albo, jak tam nazywamy -
?ebym za m?? i?? ju? chcia?y.
Bo si? mówi, ?e dziewczynki,
S? ?liczniuchne jak malinki.
Ale za to te ch?opaki,
To przebrzyd?e s? ?ajdaki.
Taka jucha ?azi, ?ciska,
Nie otworzy do ci? pyska
I nie powie: Ma?gorzato!
Zróbmy ju? wesele w lato!
Na to inna sie ozwa?a
I do wszystkich powiedzia?a:
Nie dostanie ?adna ch?opa,
Jak nie b?dzie cz?onkiem LOPP.'a!
Bo mówi?am raz z Joann? -
Która dzi? jest starsz? pann? -
Ta mi dobrze doradza?a
I do serca tak gada?a:
rJest 10-ty tydzie? LOPP.'a
Je?li chcesz koniecznie ch?opa
To si? zapisz na cz?onkini?,
A wesele ci? nie minier.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Gdy dziewcz?ta to s?ysza?y.
Zaraz do mnie przylecia?y -
Dziesi?? naraz si? wpisa?o
I z rado?ci? odlecia?o.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Gdy Onufry to zobaczy?,
A? nieborak si? rozkraczy?
I powiada: O mój Bo?e!
Co ten LOPP te? wszystko mo?e.
(D.F.)
http://miasto-nowe.com/photogallery.php?photo_id=2406 Dom Polski 12.06. 2006 zimmek
http://miasto-nowe.com/photogallery.php?photo_id=2385 Dom Niemiecki 01.06. 2006 arek
Brawo Kapa, dzi?ki Ci za ciekawe uj?cie i rozwini?cie tematu. Twoja biblioteczka archiwaliów jak zwykle pe?na jest pere?ek i przesmacznych k?sków. Miodzik na serce szperacza ...
Ja ze swej strony dodam jeszcze, ?e temat LOPP pojawia? si? tak?e u i u tych bardziej znanych twórców. I tak np. Ga?czy?ski w Ko?ysance pisarzy ujmuje rzecz krótko
Tata za? pracuje w LOPP-ie,
z aktów ?ciera kurz
?pij, ty mój male?ki ch?opie,
w kolebeczce z ró?.
A Tuwim z kolei w cyklu Wierszy o pa?stwie przyznaje, ?e
Rozumiem wszystko: rz?d, policj?,
Podatki, wojsko, bud?et, s?d,
Wi?zienia, karne ekspedycje
I LOPP, i gospodarczy front.
Polecam te? krótki filmik na YOUTUBIE
http://www.youtube.com/watch?v=SLza8m1oAl4
gdzie szkolenia p?ci pi?knej w ramach LOPP plus zabawna piosenka (moja mama bardzo cz?sto lubi?a j? ?piewa?) stanowi? ciekawe dope?nienie tematu.
Kapa, Ika i inni szperacze - stworzeni jeste?my przez pami??. Nie tylko my, ?wiat w ogóle
Dodaj komentarz
Zaloguj się, aby móc dodać komentarz.
Oceny
Tylko zarejestrowani użytkownicy mogą oceniać zawartość strony
