---

Przegl?daj?c portalow? galeri? znale?? w niej mo?na kilkadziesi?t zdj?? starych, cz?sto ju? nieistniej?cych cmentarzy. Nie jest to widok buduj?cy. Dzi? to miejsca pe?ne chwastów, samosiejek i ?mieci.
Przez wieki w Nowem/ Neuenburgu mieszkali obok siebie ludzie ró?nych wyzna?, gdy trzeba by?o dzia?ali wspólnie o czym za?wiadcza prasowy komunikat: Pielgrzym, nr 4, czwartek 8 stycznia 1880r.Nowe. W mie?cie naszem utworzy? sie komitet celem zbierania wspar? dla biednych naszych braci na Górnym ?l?sku sk?adaj?cy si? z pp. Burmistrza Kownackiego, pastora Schwatlo, proboszcza X,Benjamin, rabina Dr. Samter, wikarego X. Wi?niewskiego i rze?nika Smoczy?skiego, który w kolekcie po mie?cie i z przedstawienia teatralnego amatorskiego przesz?o 400 marek zebra?.
Tak by?o kiedy?. Obecny stan naszych nekropolii ?wiadczy o amnezji albo zaniku pami?ci o dawnych mieszka?cach tego grodu. Kardyna? Stefan Wyszy?ski zauwa?y?, ?e gdy ga?nie pami?? ludzka, dalej mówi? kamienie. Nie tylko w Nowem z dawnych mogi? nie zosta? kamie? na kamieniu. W wielu przypadkach nawet trudno znale?? cmentarne kamienie.
Polski papie? Jan Pawe? II dodaje, ?e pami?? o przesz?o?ci oznacza zaanga?owanie w przysz?o??. Jasno wi?c z tego wynika, ?e pami?? o poprzednikach jest zadaniem, które nale?y podj?? dla przysz?ych pokole?, aby one pami?ta?y nas wspó?czesnych, dzisiejszych. Czy jeste?my gotowi by podj?? to zadanie? Utrwalenia przesz?o?ci dla naszych wnuków i prawnuków?
Je?eli otwieram na forum ten w?tek o cmentarzach, to dlatego, ?e by? mo?e zbiorowym wysi?kiem jak dotychczas, gdy uda?o si? zgromadzi? tyle cennych eksponatów, w dyskusji ujawni? si? pomys?y jak zmieni? sytuacj? naszych zapomnianych, niechcianych nekropolii w Nowem. By? mo?e userzy, portalowicze przedstawi? pomys?y co mo?na zrobi?? Mo?e b?dzie to forum ludzi, którzy do??cz? do podejmowanych i zapowiedzianych dzia?a? spo?ecznych w miasteczku. Zach?cam do powa?nej debaty, bo jak zauwa?a nasza noblistka Wis?awa Szymborska: Umar?ych wieczno?? dot?d trwa, dok?d pami?ci? si? im p?aci.

Toru?, 7 stycznia 2014 r. (kapa)